نخست: انتخاب اشعار
هر بار و در هر مصاحبهای از استاد شجریان که درباره انتخاب شعر از ایشان سؤال میشود، حساسیت ایشان در این مورد قابل لمس است. استاد همواره میگویند: «شعر را فدای آهنگ نمیکنم که آهنگ را فدای شعر میکنم ... ».
اگر مروری بر کارها و آلبومهایی که استاد شجریان بهطور رسمی منتشر کردهاند داشته باشیم متوجه میشویم که این آثار همواره با روح زمانه شکل گرفته و به نوعی بیانگر روحیهی آن زمان بوده است. آلبوم سپیده ... آلبوم ... آلبوم ... و ... نمونههایی از این قبیل هستند.
در کنسرتی که اجرا شد ــــ به خصوص در بخش دوم کنسرت ـــــ در روح اشعار به نوعی جنبهی امید و سرور همراه با عشق مفهوم میشد که از میتوان با این دید به این کنسرت امیدوار بود و انتخاب این اشعار توسط استاد شجریان در این کنسرت را به فال نیک گرفت.
بخش اول کنسرت
ندای عشق تو دیشــب در اندرون دادنـد
فضای سینهی حافظ هنوز پر ز صداست ۱
...
با صبا بر گل گذر کن ، از حال گل ما را خبر کن ...
ای یار عزیز ، مطبوع و تمیز ، در فصل بهار با ما مستیز ... ۲
...
ای ابر خوشباران بیا، وی مــسـتی یاران بــیا
وی شاه طراران بیا، مستان سلامت میکنند ۳
بخش دوم
ز کــوی کار مـــــیآید نـســـــیم باد نــوروی
از این باد ار مدد خواهــی چراغ دل برافروزی ۴
...
یوسف گمگشته بــاز آید به کنعان غم مـخور
کلبهی احزان شـود روزی گلستان غم مخور ۵
...
هان مشو نومید چو واقف نهای از سر غیب
باشـــد اندر پرده بازیها پــنهان غم مــخور ۵
...
همانطور که گفته شد ، در اکثر اشعار انتخاب شده برای اجرا در کنسرت میشد جنبهی مثبت و روحیهی امیدواری یافت ؛ در دیگر اشعار کنسرت (به عقیدهی حقیر) عاشقی و سختی راه رسیدن به معشوق مطرح بود.
بخش نخست
نکتهها رفت و شکایت کس نکرد
جانب حرمت فرو نگذاشتیم
...
از چند بندی که در بالا خواندیم اینطور برمیآید که استاد به موسیقی و آینده امیدوار است و این میتواند نویدی برای علاقهمندان این هنرمند بزرگ باشد.
دوم: انتخاب گروه:
اعضای گروه شهناز که امسال بههمراه استاد شجریان به هنرنمایی پرداختند ، جوانان بعضاً ناشناخته تشکیل میدادند. استاد شجریان با موافقیت تشکیل این گروه دو هدف را دنبال میکرد:
۱ـ شناساندن جوانان ۲ـ تکثر سازها در کنسرتهای داخلی
مورد اول را که پیشتر استادان گرانقدر لطفی و علیزاده به آن توجه داشتهاند ، در واقع موضوعی بود که بارها به استاد برای استفادهی جوانان در کارهای خود پیشنهاد داده شده بود ؛ در واقع شناخته شدن هنرمندان در کنار استاد محمد رضا شجریان تأثیری مضاعف و چند برابر خواهد داشت.
برای مورد دوم استاد شجریان در یکی از مصاحبههای خود گفتهاند: «... ما به دنبال بیشتر کردن تعداد سازها در کنسرتها هستیم اما چون این موضوع در خارج از کشور امکان پذیر نیست در ایران این کار را انجام میدهیم ...»
برخی از حاضرانی که در کنسرت امسال شرکت کرده بودند از تکثر سازها ایراد میگرفتند. شاید تکثر سازها را بتوان به دلیل صداسازی بیشتر دانست. از طرفی دلیلی دیگر که میتوان برای این موضوع آورد استفاده از انواع سازهایی که بعضاً از دیگر آلات موسیقی دور افتادهاند و به نوعی مهجور ماندهاند؛ میتوانیم از این میان به سازهایی همچون قیچک یا رباب اشاره کنیم.
سوم: مطبوعات و رسانهها
اکثریت رسانهها که از نداشتن بلیت خبرنگاری برای شرکت در این کنسرت رنجیده خاطر شده بودند ، بعضاً با سوء استفاده از برخی حواشی و ضعفهای کنسرت به درج مطالبی با لحن کنایه آمیز پرداخته بودند.
رسانههای داخلی و بهویژه خبرگزاریها و برخی مجلات و رزونامهها به دنبال سوژه و یا نقطهی ضعفی برای چنین اجراهایی هستند. اینرا میتوان از مطالبی که طی دو ماه اخیر برای کنسرتهای خارجی استاد شجریان در برخی روزنامهها و خبرگزاریهای خارجی درج شده بود یافت. آنها [ خبرگزاریهای خارجی ] از استاد شجریان با القابی چون «پاواراتی شرق» یا عباراتی مشابه یاد کردهاند.
اما متأسفانه اکثر منابع خبری (افسوس بیشتر که رسمی و شناخته شده هم هستند) با درج عباراتی چون "گیر افتادن در آسانسور" ، "تأخیر یکساعته" و عناوینی مشابه آن بیشتر به دنبال حاشیه هستند و به نظر میرسد که از این کار یک هدف را دنبال میکنند و آن پربینندهتر شدن بخش فرهنگ آن خبرگزاریهاست. برخی از خبرگزاریهای دیگر نیز که بهطور رسمی فعالیت نمیکنند با کپی کردن مطالب از خبرگزاریهای رسمی و بدون خواندن حتی یکبار از روی آنها اقدام به منتشر کردن مطالب میکنند. ۶
یکی دو روز پیش وقتی در حال خواندن روزنامه صبح ایران بودم در یکی از صفحات داخلی آن چشمم به مطلب حقیر و کوچکی افتاد که در کنار آگهیهای ترحیم (!) مطلب خبرگزاری فارس را درباره کنسرت استاد شجریان و گیرافتادن در آسانسور و ... درج کرده بود. این درحالی بود که آن روزنامه پرمخاطب صبح اشتباه خبرگزاری فارس در مورد جمع بستن کلمه "حواشی" ـــ حواشیها ـــ را نیز اصلاح نکرده بود و این بدان معنا بود که حتی یکبار هم از روی آن خبر خوانده نشده بود و اگر هم خوانده شده هیچ دقتی در درج آن بع کار گفته نشده است.
همانطور که گفته شده بود برخی از رسانههای غربی به رقابت برای درج مطالب کنسرت استاد شجریان و گروه آوا در تور کنسرت آمریکای شمالی میکردند اما افسوس که اینجا وقتی مطلبی هم ذکر میشود باید در ابتدای آن عبارت "به گزارش .. به نقل از .." را بخوانیم.
تمامی این موارد در حالی بود که همهی خبرگزاریهای رسمی و غیررسمی کشور نام مهدی امینی نوازندهی رباب و بمتار کنسرت را به اشتباه مصطفی عمیدی درج کرده بودند. البته اینرا نمیتوان تنها به حساب خبرگزاریها گذاشت. ۷
چهارم: فروش بلیت
کنسرت امسال که با اینکه اینبار نیز با مشکلاتی برای فروش بلیت همراه بود اما علاقهمندان راحتتر از سالهای گذشته موفق به خرید بلیت شدند. سال گذشته که فروش بلیت تنها به صورت رزروی بود کلیهی ۱۹۰۰۰ بلیت کنسرت در چیزی قریب به ۳۵ دقیقه بهفروش رسید. اما امسال که تعداد بلیتها به نزدیک ۲۳۰۰۰ بلیت افزایش پیدا کرده بود این تعداد بلیت در چیزی حدود ۲ ساعت به فروش رسید که اینبار علاقهمندان فرصت بیشتری برای رزرو داشتند. دلیل این امر را شاید بتوان بهخاطر مصمم بودن شرکت فرهنگی هنری دلآواز برای پرداخت آنلاین و همزمان بهای بلیت دانست.
از مشکلات روز اول فروش بلیت که بگذریم ، شیوهی فروش بلیت امسال قابل قیاس با سالهای گذشته نبود و در حقیقت میتوان گفت که شرکت برگزار کننده این کنسرت ـــ دلآواز ـــ در زمینهی برگزاری کنسرت استاد شجریان در ایران به یک آگاهی نسبی برای تعداد علاقهمندان رسیدهاند.
در زیر آماری میبینیم از علاقهمندانی که به سایت فروش بلیت کنسرت طی یک ماه اخیر مراجعه کردهاند:
آمار دریافت شده از سایت Alexa.com بوده و سایت شجریانیها اقدام به دریافت این آمار کرده است.

پراکندگی بازدیدکنندگان از کشورهای مختلف به سایت کنسرت در یک ماه اخــیر
همانطور که مشاهده میکنید قریب به ۹۸٪ بازدیدکــنندگان ســایت کنسـرت از
ایران بودهاند و کشورهای استرالیا، آمریکا، امارات متحده عربی و مالزی در ادامهی
کشورها بودهاند.

مقایسه میزان بازدید از سایت کنسرت و سایت دلآواز طی یک ماه اخیر
خط آبی: سایت کنسرت | خط قرمز: سایت دلآواز
از آنچه که گذشت میتوان نتیجه گیری کنیم که تعداد مراجعات به سایت کنسرت تا چه حد بالا بوده است. البته این موضوع بدون شک نمیتواند دلیلی برای مشکلات روزهای اول برای این سایت باشد، اما تعداد مشاهده صفحه سایت کنسرت که فقط چند صفحه آنهم با حجم پایین دارد ، در مقایسه با سایت دلآواز که صفحات مختلفی دارد در روزهایی بسیار بالا بوده است.
تشکر: از دوست خوبم سهند سلطاندوست بابت ارائه اشعار کنسرت تشکر میکنم
پینوشت:
۱ــ حافظ ۲ــ ملکالشعرای بهار ۳ــ مولانا ۴ــ حافظ ۵ــ حافظ
۶ــ این مطلب را نیز در ادامهی گفتههای بالا بخوانید ...
۷ــ اینجا بحث کنفرانس مطبوعاتی پیش میآید که باید علت برگزاری نشدن آن را از شرکت دلآواز بپرسیم.