نگاهی به جریان تشکیل گروه اساتید موسیقی طی سه سال اخیر روزی که استاد محمدرضا لطفی، بزرگ تار ایران، پس از سالها زندگی در خارج از ایران، به کشور بازگشت، همگان بر این باور بودند (و البته هستند) که ممکن است اساتید و بزرگان موسیقی کشور، بار دیگر چون دهههای پیشین، گرد هم آیند و «شاهکار»های ماندگار خلق کنند. این موضوع پس از ورود استاد محمدرضا لطفی به کشور، تا مدتی در میان مقالهنویسان رایج بود و پس از آن مدتی راکد شد.
موضوع تشکیل گروه اساتید موسیقی ایران، پس از مدتی که حرفی از آن به میان نبود، زمانی قوت گرفت، استاد پرویز مشکاتیان در کنسرت مرداد ۸۶ استاد محمدرضا شجریان و گروه «آوا»، بهعنوان شنوندهی موسیقی در سالن وزارت کشور حاضر شد. شاید کمتر کسی باور میکرد که پرویز مشکاتیان و محمدرضا شجریان هستند که یکدیگر را در آغوش گرفتهاند.
پرویز مشکاتیان و محمدرضا شجریان، جشن خانه موسیقی / عکس: فارس
نکتهی قابل توجهی را میتوان دربارهی تشکیل چنین گروهی از مصاحبهی استاد شجریان پس از شش شب اجرا یافت که در این مورد گفتند: «تشکیل چنین گروهی دور از دسترس نیست» و البته باری دیگر استاد شجریان در مصاحبهای اعلام کرد که تشکیل چنین گروهی ضرورت خاصی ندارد و شاهکارها، در دوران خودش خلق شدهاند.
پس از برگزاری کنسرت استاد محمدرضا شجریان و گروه «آوا»، حضور استاد پرویز مشکاتیان در کنسرت گروه آوا بهنوعی موجب برگزاری کنسرتهای اختصاصی استاد پرویز مشکاتیان و گروه عارف شد. در این کنسرت نیز استاد محمدرضا شجریان به عنوان پاسخی به حضور مشکاتیان در کنسرت مرداد ۸۶، در سالن وزارت کشور همراه همایون و رایان شجریان وارد سالن شد و این تعامل دوسویه بار دیگر همگان را به تشکیل گروه اساتید موسیقی ایران امیدوار ساخت.
در کنار هم دیدن استادان شجریان و مشکاتیان، بارِ دیگر در جشن خانهی موسیقی اتفاق افتاد و گرامیداشت چند دهه فعالیت هنری استاد پرویز مشکاتیان توسط استاد شجریان انجام شد و البته این موضوع از پیش برنامهریزی نشده بود. مطابق آنچه که دیده شد، وقتی استاد شجریان برای اهدای تقدیرنامه به پرویز مشکاتیان دعوت شد نگاهی توأم با خنده به حمیدرضا نوربخش که مدیرعامل خانه موسیقی بود کرد و سپس از به سمت سن رفت و با در آغوش کشیدن پرویز مشکاتیان تقدیرنامه اهدا شد.
امید تشکیل گروه اساتید با این تعامل بین این دو استاد بزرگ موسیقی کشور، باالقوه شد و امیدواری شنوندگان خاص و عام موسیقی برای تشکیل این گروه نیز شدت یافت.
پس از گذشت جریانات فوق، در اردیبهشت ۸۷، پیش از برگزاری کنسرت گروههای سهگانهی «شیدا»، استاد محمدرضا لطفی، با اعلام قبلی، پشت میکروفون رادیو فرهنگ قرار گرفت و دربارهی برگزاری این کنسرت توضیحاتی داد. البته مصاحبهکنندهی رادیو، بحث را فقط پیرامون این کنسرت ادامه نداد و دربارهی تشکیل گروه بزرگان و اساتید موسیقی نیز سؤالاتی کرد. صحبتهای استاد محمدرضا لطفی دربارهی تشکیل این گروه، بهنوعی بار دیگر موجب امیدواری علاقهمندان تشکیل این گروه شد. او اعلام کرد که من و آقای شجریان شاید از معدود کسانی هستیم که یکدیگر را به اسم کوچک (محمدرضا) صدا میکنیم و به نوعی با این جمله، پاسخ کسانی را که از کدورت میان اساتید موسیقی صحبت میکردند، گفت. محمدرضا لطفی در جریان این مصاحبه، پس از اصرارهای مکرر مصاحبهکننده برای صریح پاسخ دادن به احتمال تشکیل این گروه اعلام کرد که: «اجازه دهید که این کنسرت را برگزار کنیم، پس از آن کنسرتهایی در خارج از کشور طی ماههای آتی نیز قرار است برگزار شود، آنها را هم برگزار کنیم، بعد به سراغ دوستان قدیمی خواهیم رفت.»
موضوع کدورت بین اساتید، در این مصاحبه بهنوعی یک ساختهی ذهنی به شمار رفت. این موضوع را از آن جهت میتوان ثابت کرد که حین گفتوگوی محمدرضا لطفی با رادیو، تماس تلفنیای بین رادیو و استاد پرویز مشکاتیان برقرار شد و محمدرضا لطفی، روز تولد پرویز مشکاتیان را به وی تبریک گفت و البته صحبتهای این دو استاد بزرگ موسیقی توأم با صداقت و صمیمیت نیز بود.
صحبت تشکیل گروه اساتید موسیقی، در ادامهی این جریانات تا آنجا پیشرفت که استاد حسین علیزاده، در گفتوگویی اعلام کرد که در صورت تشکیل چنین گروهی، در هر شرایطی و با هر سازی حاضر است در این گروه شرکت داشته باشد.
در ادامهی جریانات فوقالذکر، جلال ذوالفنون نوازندهی سهتار و آهنگساز طی گفتوگویی اعلام کرد که تشکیل گروه اساتید موسیقی ایران، امری دور از دسترس است و به مانند این است که مجموعهای از بناهای تاریخی را در یک محل گردآوری کنیم.
محمدرضا شجریان، محمدرضا لطفی و حسین علیزاده، کنسرت گروه شهناز شب پایانی | عکس: وبسایت رسمی دلآواز
از آنچه گذشت و گفته شد، میتوان این اینگونه برداشت که تشکیل گروه اساتید موسیقی، دور از دسترس نیست. غالب بحثهای انجام شده پیرامون این موضوع، موافق تشکیل این گروه است. البته ممکن است شاهد خلق دوبارهی شاهکارهای موسیقی ایرانی باشیم، اما تشکیل چنین گروهی با توجه به ظرفیتهای اساتید موسیقی میتواند از یک سو، بهترین محل برای کسب آگاهی در زمینهی موسیقی باشد. کنار هم قرار گرفتن بزرگانی چون محمدرضا شجریان، محمدرضا لطفی، پرویز مشکاتیان، حسین علیزاده، میتواند گروهی را برای موسیقی ایرانی تشکیل دهد که تا سالیان دور صحبت از آن در میان باشد. حضور حسین علیزاده و محمدرضا شجریان طی شش سال فعالیت هنری، موجب خقل آثاری گشت که جهانیان را به نظارهی موسیقی ایرانی و گوش فرا دادن به آن واداشت. صحبت دربارهی دوبار نامزد شدن برای دریافت مهمترین و برترین جایزهی موسیقی کمی تکراری به نظر میآید. اما میتوان به خلق چنین آثاری در زمینهی موسیقی و ارائهی کار جدید امیدوار بود. البته استاد شجریان در یکی از مصاحبههای خود دربارهی ارائهی کار جدید، آنرا به «نسل همایون» نسبت دادند و گفتند که چنین آثاری باید توسط نسل همایون شکل بگیرد.
از دید نگارنده این جریان و تشکیل چنین گروهی و ارائه چند اثر با سطح بسیار بالا در عرصهی موسیقی، میتواند بهوعی چراغی باشد برای جوانانی که در پی کسب تجربه هستن
این آرزوی همه ماست تا بزرگان موسیقیمونو کنار هم ببینیم.به امید اون روزی که گروه اساتید آثاری ماندگار چون((بیداد)) را در زمانی جدیدتر خلق نمایند.ما ازالان برای اون زمان لحظه شماری میکنیم.
چنین نظری در پست آلبومهای همایون شجریان هم گذاشتم...
گویا در بخش «مطالب مرتبط»، آخرین لینک (بالای سر همه!) فعّال نخواهدشد!!
امّا بازهم شگفتزده تغییرات تازه شدیم! راستی، نظر شما رو تو وبلاگ اخبار بلاگفا که خوندم، منصرفشدم از اینکه خودم چیزی بگم؛ تمام و کمال همهچی رو حواله کردید به «علیرضا خان شیرازی»! سپاس فراوان...
شجریانیها:
پاسخ: سلام؛ قربان شما...
دربارهی مطالب مرتبط لینکی که غیرفعال است مربوط به همان صفحهایست که باز شده است و بنابراین چون در حال مشاهدهی آن صفحه هستید دیگر فعال نمیشود.
دربارهی علیرضا خان هم دیگر چه بگویم
سلام
سایت جالبی دارید. مطلب جان عشاق خیلی جالب بود
البته این موضوع بزرگان موسیقی را چند روز پیش هم در وبلاگ خلیفه آواز خونده بودم. اونجا اشاره کوچکی شده بود. انشا... دوباره یه گروه بشن.
یه انتقاد: بخش معرفی آثار، تحلیلش رو بیشتر کنید تا بشه اسمش رو گذاشت تحلیل و معرفی آثار
زیاد هم جالب نخواهد بود که بزرگان همه با هم باشند، اینان هر کدام خورشیدی هستند. اگر به تنهایی بدرخشند زیباتر خوهد بود و البته تأثیر گذار تر ولی من نیز تابش اینان را با یک دیگر آرزو می کنم. کاش کنسرتهایی چون حافظیه باز هم تکرار شود.
گروه اساتید از ایده تا واقعیت
راستی، نظر شما رو تو وبلاگ اخبار بلاگفا که خوندم، منصرفشدم از اینکه خودم چیزی بگم؛ تمام و کمال همهچی رو حواله کردید به «علیرضا خان شیرازی»! سپاس فراوان...
عجب اذهان پریشانی دارم که متوجّه نشدم اون لینک غیرفعْال مال صفحهی حاضر میتونه باشه!!! 
سلام
امیدوام حالتان خوب باشد
ما هم ارزو میکنیم بلکه این رویا به حقیقت تبدیل بشود و بزرگان موسیقی در یک گروه واحد با یکدیگر همکاری کنند.