در موسیقی ایرانزمین کمتر دیده شده است که گروهی در زمینهی موسیقی فعالیتی داشته باشد که سالیان سال ادامه یابد و در کنار آن اعضای گروه ثابت مانده و با فعالیتهای مستمر به موفقیتهای بزرگی نیز دست یابند؛ موفقیتهایی که حاصل نوآوری در موسیقی است. نوآوریهایی که هر کدام از آنها به درجات بزرگی از موفقیت نایل گشته و آثاری ماندگار شدهاند.
سطور بالا مقدمهای بود برای معرفی گروهی که چندان هم نامشان بین اهالی موسیقی ناآشنا نیست. اگر اندکی اهل موسیقی باشید و «سفر به دیگر سو»، «لولیان»، «قیژک کولی» و یا «خورشید آرزو» را شنیده باشید، نام گروه دستان نیز برای شما ناآشنا نخواهد بود. گروهی که با همراهی و همیاری یکدیگر آثاری را خلق نمودهاند که به جرئت میتوان گفت همانند چنین آثاری سالها ظهور نمیکند. در زمانهای که موسیقی ایرانزمین از عدم نوآوری و حرکت در یک خط تعریفشده در رنج بود، با ظهور دستان خونی تازه در رگهای موسیقی ایرانی دمیده شد.
گروه دستان گروهیست که هنرمندان برجستهی موسیقی ایرانی را در مقاطعی با خود همراه نموده است. هنرمندانی چون مرحوم ایرج بسطامی، شهرام ناظری، کیهان کلهر و کمی بعدتر خوانندگانی چون همایون شجریان و سالار عقیلی. بزرگانی که در مقاطعی با دستان همراهی نمودهاند و هماکنون نیز همایونِ موسیقی ایران را با خود همراه کردهاند؛ اما بدنهی اصلی این گروه همچنان در کنار یکدیگرند و تصمیم گرفتهاند تا با ارائهی آثار فاخر و ماندگار، موسیقی اصیل ایرانی را متحول نمایند و تاکنون نیز موفق شدهاند. هیچگاه از یاد نمیبرم زمانی را که بهدنبال هویت گمشدهی خود میگشتم و آن را در سفر به دیگر سو یافتم؛ اثری بهواقع زیبا به آهنگسازی حمید متبسم و اجرای شهرام ناظری و گروه دستان. هیچگاه از یاد نمیبرم زمانیکه با حمید متبسم از طریق نامهی الکترونیکی و دنیای مجازی ارتباط برقرار نمودم و چقدر خاضعانه به تمام پرسشهایم پاسخ میداد. هنر او همراه با خضوع و فروتنی خاصی بود که در کمتر هنرمندی در آن سطح میشد سراغ گرفت. و این امر در نگاه من او را متمایز از سایر بزرگان مینمود. این بود که علاقهام به حمید متبسم و گروه دستان روزبهروز افزایش یافت و وی را بهعنوان الگوی موسیقی خود انتخاب نمودم. جدای از مسئلهی فروتنی این بزرگان که خود مقولهای بسیار مهم در موسیقی ایران است، همهی اعضای گروه در زمینهی هنر خود جزو بهترینها هستند و همیشه نیز سعی داشتهاند بهترینها را برای همکاری انتخاب نمایند. بهرهگیری از خوانندگان بزرگی چون مرحوم ایرج بسطامی، شهرام ناظری، سیما بینا، پریسا، سالار عقیلی و همایون شجریان و همکاری مقطعی با هنرمندانی چون کیهان کلهر، بیژن کامکار، پشنگ کامکار، اردشیر کامکار، مرتضی اعیان و محمدعلی کیانینژاد دلیلی بود بر تفاوت این گروه با سایر گروهها.
حمید متبسم، آهنگساز خلاق این گروه بههمراه نوازندگانی چون سعید فرجپوری ـ که گذشته از تبحر فوقالعادهاش در نوازندگی کمانچه، میتوان از او بهعنوان آهنگسازی خلاق نیز نام برد _ حسین بهروزینیا که بهواقع میتوان او را احیاکنندهی ساز بربت ایرانی دانست، و نوازندگان چیرهدست سازهای کوبهای، پژمان حدادی و بهنام سامانی اعضای ثابت این گروه هستند که هر یک با خلاقیتهای خود در تلاش برای ایجاد سبکی نو در موسیقی اصیل ایرانی هستند. پژمان حدادی و بهنام سامانی که میتوان گفت در دورهی کنونی در بین نوازندگان سازهای کوبهای پیشتازند، خود گام را فراتر نهاده و تنها به نوازندگی اکتفا ننمودهاند و با ابداع سازهایی جدید، نام خود را بهعنوان سازندهی ساز نیز ثبت نمودهاند و با اعمال تغییراتی بر روی سازهایی چون دف و کوزه، مشکلات نوازندگان این سازها را تا حد بسیاری برطرف نمودهاند. اما میتوان عمدهترین تفاوت این گروه با سایر گروههای موسیقی را عدم تکیه بر خواننده عنوان نمود و حتی در مواردی نیز بیش از آواز، نوازندگی اعضای گروه و هنرمندی نوزاندگان بههمراه تکنوازیهایشان است که بسیار جلب توجه میکند. این امر باعث گردیده است تا هیچگاه آهنگساز و سرپرست گروه از یک خوانندهی خاص در اجراها استفاده ننموده و متناسب با نوع آهنگ و اجرای آن توسط خواننده، بخش آوازی کار را به فردی که توانایی بیشتری در اجرای آن اثر دارد بسپارد. البته این امر هیچگاه دلیل بر ارجحیت یک خواننده بر دیگری نمیگردد که با توجه به برخوردار بودن هر خواننده از بعد و حجم خاصی از صدا و نیز لحن بیان اشعار و آواز (بهطور مثال حماسی بودن اشعار) که در آوازهخوانان متفاوت میباشد، این انتخاب صورت میگیرد که این خود عاملیست برای موفقیت دستان.
از افتخارات گروه دستان میتوان به ارائهی آلبوم «شوریده» با صدای بانو پریسا اشاره نمود که برندهی عنوان «شوک موسیقی» از مجلهی لوموند و جایزهی بهترین موسیقی سال ۲۰۰۳ از وزارت فرهنگ فرانسه شد و نیز آلبومهای بسیار زیبای «قیژک کولی» و «خوشید آرزو» با صدای همایون شجریان، که برندهی جایزهی بهترین موسیقی جهانی از کمپانی معتبر نقد صفحات موسیقی آلمان شدند.
آموزش هنرجویان موسیقی ایرانی که در بینشان میتوان افرادی را یافت که ایرانی هم نیستند و تشکیل گروههایی چون «مضراب» و «ضربانگ» و نیز گروه بینالمللی «پردیس» و اجرای کنسرتهای موسیقی با اعضای این گروه نیز از جمله فعالیتهای تحسینبر انگیز دستانیهاست. میتوان گروه دستان را جزو معدود گروههای موسیقی دانست که بدون داشتن هیچگونه حامی مالی، کنسرتهای خود را در تمام دنیا اجرا نموده و در این زمینه نیز خودکفا هستند. بهرهگیری از حسین بهروزینیا بهعنوان مدیر برنامههای این گروه در آمریکای شمالی دلیلی است بر این مدعا.
با تمام تفاسیری که از این گروه ارائه گردید، همانند بسیاری دیگر از هنرمندان ما مهجور مانده و مورد بیمهری قرار گرفتهاند. حال امید است دستانیها روزبهروز پلههای ترقی و موفقیت را طی نموده، افتخارات بزرگ دیگری را در کارنامهی افتخارات خود ثبت کنند که اینان زندهکنندهی نام ایران و ایرانی در تمام دنیا هستند.
صد نغمهی خوش آید از اعماق وجودم هر دم که زنی زخمه تو بر تار تن من
کنسرت در مراکز فرهنگی و فستیوالهای بزرگ جهانی از جمله: بخش فارسی رادیو آلمان DW، رادیو غرب آلمان WDR، رادیو برلین SFB، رادیو فرانکفورت HR2، خانهی فرهنگهای جهان در برلین، فستیوال فز مراکش، فیلارمونی کلن، فیلارمونی ارونج کانتی، تئاتر شهر پاریس و بسیاری از فستیوالهای اروپا و آمریکا، و ضبط آثار آهنگسازان گروه و برخی از آهنگسازان دیگر.
سلام...خیلی عالی بود و شما به خوبی گروه دستان را معرفی کردید....برای گروه دستان و همه ی کسانی که به موسیقی ایرنی خدمت می کنند آرزوی کامیابی و شادکامی دارم....سپاس از شما....اهورایی باشید و آریایی
اعضای گروه دستان:
محمدعلی کیانینژاد، مرتضی اعیان، کیهان کلهر، بیژن کامکار، پشنگ کامکار، اردشیر کامکار
در همین زمینه:
حرف نداره کارتون مرسی مرسی مرسی
